โครงการอาคารหอศิลปะและวัฒนธรรมภาคตะวันออก ได้ดำเนินการครั้งแรกในปี พ.ศ. 2518 กำหนดไว้ในแบบก่อสร้างเดิมจะให้ตั้งไว้ด้านหน้ามหาวิทยาลัยบริเวณที่เป็นสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเลปัจจุบันและแนวความคิดนี้ได้สืบต่อมาจนถึงโครงการก่อสร้างอาคารหอศิลปะและวัฒนธรรมภาคตะวันออก ในปัจจุบันใช้พื้นที่ด้านหน้ามหาวิทยาลัยเป็นสถานที่ตั้งด้วยเหตุผลว่า
         1.  หอศิลปะและวัฒนธรรมภาคตะวันออกเป็นสถานที่สำหรับจัดแสดงสิ่งที่มีคุณค่าทางศิลปะและ วัฒนธรรมของชาติและนานาชาติ ด้วยกิจกรรมที่หลากหลายและเปิดให้บริการแก่นักเรียน นิสิต นักศึกษา และประชาชนในท้องถิ่นโดยทั่วไปได้เข้ามามีส่วนร่วม จะต้องตั้งอยู่ในที่อันเหมาะสม เช่นเดียวกับ “หอศิลป์” ในที่ต่างๆ ทั้งภายในและต่างประเทศที่ปฏิบัติกัน
         2.  หอศิลปะและวัฒนธรรมภาคตะวันออก เป็นสถานที่สำหรับรองรับนักท่องเที่ยวและกิจกรรมเป็นจำนวนมาก การสัญจรไปมาในพื้นที่ด้านหน้ามหาวิทยาลัยจะมีความเหมาะสมเพราะไม่สร้างความรุ่นวายและเสียงรบกวนต่อพื้นที่ทางวิชาการและการศึกษาซึ่งอยู่ดานในของมหาวิทยาลัย
         3.  หอศิลปะและวัฒนธรรมภาคตะวันออกเป็นสิ่งก่อสร้างทางวัฒนธรรมที่แสดงความงดงามของเอกลักษณ์พื้นถิ่นเป็นแนวคิดหลักที่ต้องการเน้นคุณค่าเฉพาะด้านนี้ การตั้งหอศิลปะและวัฒนธรรมไว้ด้านหน้าจะเป็นจุดเด่นและภาพลักษณ์อันดีต่อมหาวิทยาลัยโดยภาพรวม

         จากหลักการและเหตุผลดังกล่าว คณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัยบูรพา ในการประชุม ครั้งที่ 13/2540 มีมติเห็นชอบให้โครงการก่อสร้างอาคารหอศิลป์ตั้งไว้ด้านหน้าฝั่งทิศตะวันออกของมหาวิทยาลัย ติดถนนลงหาดบางแสน โดยให้ออกแบบก่อสร้างบนพื้นที่ 4 ไร่ และมี “หอพระ” ตั้งอยู่ด้านหลัง ประการสำคัญจะต้องใช้พื้นที่อย่างประหยัด และมีคุณค่าโดยยังคงรักษา “แนวต้นมะพร้าว” “ลานธรรม” “หอพระ” และ “ศาลพระภูมิ”ให้องค์ประกอบทั้ง ส่วนมีความประสานสัมพันธ์ โดยสวนมะพร้าวหรือสวนป่า จะปลูกภายหลัง รอบๆหอพระเพื่อให้นิสิตที่นับถือศาสนาพุทธสามารถใช้พื้นที่ส่วนนี้เพื่อทำกิจกรรมทางศาสนาในรูปแบบต่างๆ ได้ เช่นเวียนเทียน ฟังเทศน์ ตักบาตร นั่งสมาธิ เป็นต้น อันสอดประสานกับงานทางวัฒนธรรมได้เป็นอย่างดี