การออกแบบอาคารหอศิลปะและวัฒนธรรมภาคตะวันออก ได้ดำเนินการอย่างรอบคอบและพิถีพิถันเป็นไปตาม ขั้นตอนอย่างมีระบบและแบบแผนเพื่อให้หอศิลป์มีรูปแบบที่สมบูรณ์จึงได้
มอบหมายให้คณะทำงานได้มีการศึกษาดูงานเกี่ยวกับหอศิลปะและวัฒนธรรมทั้งในประเทศและต่างประเทศ เช่น ที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น พิพิธภัณฑ์ทางศิลปะในสหรัฐอเมริกา ยุโรป และเอเชีย จากนั้นได้มีการออกแบบและพัฒนาแบบด้วยการเชิญที่ปรึกษาจากภายนอก ที่มีประสบการณ์และเชี่ยวชาญในหลายๆ ด้านมาให้คำปรึกษา การจัดประชุมพัฒนาแบบอย่างต่อเนื่อง เป็นต้น ที่สำคัญ คือ วันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2542 คณะผู้ดำเนินการและคณะผู้ออกแบบได้เข้าพบ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี (นายชวน หลีกภัย) เพื่อนำแบบร่างทางสถาปัตยกรรมหอศิลปะและวัฒนธรรมภาคตะวันออก ให้ร่วมพิจารณาและให้คำแนะนำ ซึ่งท่านได้ให้ข้อแนะนำโดยให้ผสมผสานลักษณะความเป็นท้องถิ่น ธรรมชาติแวดล้อม และชีวิตความเป็นอยู่ให้องค์ประกอบเหล่านั้นมีความกลมกลืนกับรูปแบบอาคารหอศิลป์ ประการสำคัญคือ การออกแบบให้คำนึงถึงการประหยัดพลังงาน และการจัดพื้นที่โดยรอบให้ร่มรื่น เพื่อการพักผ่อนของนิสิต และประชาชนด้วยอันเป็นที่มาของแนวคิดการพัฒนาแบบของอาคารในขั้นตอนต่อไป